Agenda Agenda
 - Nieuws
Laatste nieuws items:

Nieuwe theorie over de verspreiding van papegaaien

Een wetenschappelijke publicatie van Zwitserse biologen die binnenkort verschijnt in het wetenschappelijke tijdschrift 'Molecular Phylogenetics and Evolution' toont aan dat papegaaien soms van het ene naar het andere continent vlogen.
Uit vergelijking van DNA-monsters van zestig papegaaien en een enkele verwante vogel maakten de Zwitsers een nieuwe stamboom van papegaaien waarin alle 353 bestaande soorten zijn ondergebracht. Op verscheidene plaatsen bleken papegaaien dicht bij elkaar te leven die niet nauw verwant zijn en zijn nauwe verwanten ver over de aarde verspreid. Dit is alleen te verklaren als er naast de gebruikelijke theorieen over verspreiding van papegaaiensoorten, nog een andere theorie is dat in de loop van de evolutie papegaaien keer op keer brede watermassa's overbrugd hebben (over een periode van tientallen miljoenen jaren).
Hertwig en zijn collega's laten zien dat de diepste vertakkingen in de papegaaienstamboom aardig samenvallen met het uiteenvallen van Gondwana, het supercontinent dat tot 160 miljoen jaar geleden Antartica, Afrika, India en Australie verenigde. De vreemdste en oudste loot aan de papegaaienstamboom is die van de kakapo en de kea. De DNA-vergelijkingen van Hertwig stroken goed met de hypothese dat deze dikke groene looppapegaaien ontstonden op Nieuw-Zeeland, een stuk land dat zich 80 miljoen jaar geleden als een van de laatste brokstukken van Gondwana afsplitste.
Zo zijn papegaaien uit tropisch Afrika (waaronder de Grijzeroodstaart)nauw verwant aan de vaak grote en kleurrijke Zuid-Amerikaanse papegaai (waaronder de Ara's). Die verwantschap verrast, omdat Afrika en Zuid-Amerika vanaf 120 miljoen jaar geleden steeds verder van elkaar gescheiden raakten.
Volgens Hertwig heeft de voorouder van de Afrikaanse papegaai de overtocht naar dat continent gemaakt vanuit het oostelijk deel van Antartica. Zo'n 55 en 34 miljoen jaar geleden, een tijdvak waarin de ooit warme temperaturen op Antartica langzaam plaats maakten voor een kouder klimaat.
Hertwig denkt dat de voorouder van de Afrikaanse papegaaien dat continent bereikte via het Kerguelen plateau. Deze aardplaat, tegenwoordig alleen nog vertegenwoordigd door een geisoleerde archipel in de Indische oceaan, vormde 100 miljoen jaar geleden een 2000 km lang bruggehoofd voor papegaaien.
In de DNA-monsters van 60 gevangen wilde papegaaien, vond hij nog een paar verrassende familieverbanden.
De dwergpapegaai van Afrika en Madagaskar (Agapornis) bleken nauw verwant aan de vleermuisparkiet en het blauwkroontje (Loriculus), die leven in Indonesie en Maleisie. En het naaste familielid van de grote Vasapapegaai van de Comoren en Madagaskar zijn de borstelkoppapegaaien van Nieuw Guinea.
Al deze verwantschappen tonen aan dat de papegaaien in de loop van de evolutie tenminste vijf keer forse watermassa's hebben overbrugd.

bron:Michiel van Nieuwstadt / AFP sept. 2009